Tazminat Komisyonu Kararına İtiraz
İnsan Hakları Tazminat Komisyonu, 6384 sayılı Kanun’un 2/2. maddesi hükmüne istinaden 16/03/2014 tarih ve 2014/5917 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 4. maddesi gereğince;
– 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre yapılan kamulaştırma veya irtifak hakkı tesislerinde uzun yargılama ve enflasyonun etkisiyle kamulaştırma veya irtifak hakkı bedelindeki değer kaybının telafi edilmediği,
– Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara uygulanan disiplin yaptırımlarına karşı başvurulan ve 16/5/2001 tarihli ve 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanununa göre incelenen itirazlarda savunma hakkının kısıtlandığı,
Ceza infaz kurumlarında Türkçe dışında dil kullanıldığı gerekçesiyle haberleşme hakkının ihlal edildiği,
– Ceza infaz kurumlarında Türkçe dışında yazılan mektup ve benzeri iletilerin kurum idaresi tarafından alınmadığı veya gönderilemediği gerekçesiyle haberleşme haklarının ihlal edildiği,
– Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutukluların yararlanmak istedikleri süreli ve süresiz yayınların değişik gerekçelerle engellendiği,
iddialarıyla AİHM’e yapılan başvurulara da bakmakla görevlendirilmiştir. Ayrıca 5. madde gereğince, 6384 sayılı Kanun’un 9. maddesinin birinci fıkrasında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nezdinde kaydedilmiş başvurular için belirtilen tarih (23/09/2012), altı ay uzatılarak 23/03/2013 olarak yeniden belirlenmiştir.
İnsan Hakları Tazminat Komisyonu, 09/03/2016 tarih ve 2016/8509 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 4. maddesi gereğince;
– Orman olduğu gerekçesiyle veya 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesinin uygulanması nedenlerine bağlı olarak tapu kaydının iptal edilmesi veya kadastro tespiti ya da orman kadastrosu sonucu tapulu taşınmazın ormanlık alanda olduğunun tespit edilmesi üzerine mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasıyla yapılan başvurular.
– Kıyı-kenar çizgisi içerisinde kaldığı gerekçesiyle tapu kaydının iptal edilmesi üzerine mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasıyla yapılan başvurular.
– Taşınmazın imar planında kamu hizmetine tahsis edilmesi üzerine mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasıyla yapılan başvurular.
– Ceza infaz kurumlarında bulunan tutuklu ve hükümlülere verilen disiplin yaptırımları üzerine özel ve aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddiasıyla yapılan başvurular.
– Ceza infaz kurumlarında Türkçe yazılan mektup veya benzer iletilerin ceza infaz kurumu idaresi tarafından alınmaması veya gönderilmemesi üzerine özel ve aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddiasıyla yapılan başvurulara da bakmakla görevlendirilmiştir.
Ancak son dönemlerde Anayasa Mahkemesi’nin kabul edilemezlik kararı sonrası Tazminat Komisyonu’na yapılan başvurularda, Komisyon’un “Anayasa Mahkemesi kararında Komisyon’a açık ve sarih bir yönlendirme/atıf bulunmadığı” gerekçesiyle başvuruları reddettiği görülmektedir. Tazminat Komisyonu kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün için de Komisyon aracılığıyla Ankara Bölge İdare Mahkemesi’ne itiraz edilmesi gerekmektedir.
Tazminat Komisyonu Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği
Ankara Bölge İdare Mahkemesi’ne
Gönderilmek Üzere
Tazminat Komisyonu Başkanlığı’na
Komisyon Dosya No: …
Komisyon Karar No: …
Tebliğ Tarihi: …./…./2026
İtiraz Eden (Başvurucu):
Konu: Adalet Bakanlığı Tazminat Komisyonu’nun tarih ve sayısı yukarıda belirtilen ret kararının, hukuka aykırı olması nedeniyle kaldırılması ve 6384 sayılı Kanun uyarınca tazminata hükmedilmesi talebidir.
İtiraz Nedenleri
I. Uyuşmazlığın Özeti
… Mahkemesi’nin …../….. Esas sayılı dosyasında görülen yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulmuştur.
Anayasa Mahkemesi, verdiği … başvuru numaralı kararında, başvurular yönünden; bazı şikâyetleri “özel hayata saygı hakkı” kapsamında, diğer bazı şikâyetleri ise “diğer ihlal iddiaları” başlığı altında incelemiş; makul sürede yargılanma hakkına ilişkin şikâyetler bakımından esas incelemesi yapmaksızın kabul edilemezlik sonucuna ulaşmıştır.
Bu karar üzerine, 6384 sayılı Kanun’un Geçici 3. maddesi uyarınca yasal süresi içinde Tazminat Komisyonuna başvurulmuştur.
Ancak Tazminat Komisyonu, Anayasa Mahkemesi kararında Komisyona açık ve sarih bir yönlendirme/atıf bulunmadığı gerekçesiyle başvuruyu reddetmiştir.
İtiraz konusu uyuşmazlık, Komisyonun bu yorumunun hukuka uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
II. Tazminat Komisyonu Kararı, Hukuka Aykırıdır
A) 6384 sayılı Kanun, AYM Kararı’nda Komisyona açık atıf yapılmasını şart koşmamaktadır:
Tazminat Komisyonu’nun ret gerekçesi, 6384 sayılı Kanun’un lafzı ve amacı ile bağdaşmamaktadır.
6384 sayılı Kanun’un Geçici 3. maddesinde; Anayasa Mahkemesi’nce başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik kararları sonrasında Komisyona başvuru yolunun açık olduğu düzenlenmiştir.
Kanun metninde:
– Anayasa Mahkemesinin kararında Komisyona açıkça atıf yapması,
– Dosyayı ele alma cihetiyle Komisyona işaret etmesi,
gibi bir şart öngörülmemiştir.
Dolayısıyla Komisyonun, kanunda yer almayan bir koşulu ihdas ederek “açık yönlendirme yokluğu” gerekçesiyle başvuruyu reddetmesi, aşırı şekilci bir yorumdur ve hukuki dayanaktan yoksundur.
B) Anayasa Mahkemesinin kabul edilemezlik gerekçesi, “başvuru yollarının tüketilmemesi” kriterini kapsamaktadır:
Anayasa Mahkemesi, Arife Önder ve diğerleri kararının 17. paragrafında şu ifadeye yer vermiştir:
“Diğer şikâyetlerinin- süre koşulu ve başvuru yollarının tüketilmemesi de dahil olmak üzere- kabul edilebilirlik kriterlerini karşılamaması nedeniyle kabul edilemez olduğuna…”
Bu ifade, makul sürede yargılanma hakkına ilişkin şikâyetlerin esasının incelenmediğini ve kabul edilemezliğin usuli gerekçelere dayandığını açıkça ortaya koymaktadır.
Anayasa Mahkemesinin kabul edilebilirlik incelemesinde, kriterler arasında hiyerarşik ve kademeli bir değerlendirme yaptığı bilinen bir husustur. Kabul edilebilirlik koşullarından birinin karşılanmadığı tespit edildiğinde, diğer koşullar yönünden ayrıca inceleme yapılmaksızın başvurunun kabul edilemez bulunduğu sıkça görülen bir uygulamadır.
Bu nedenle, çok sayıda başvurucunun bulunduğu ve farklı ihlal iddialarının birlikte incelendiği kararlarda, her bir şikâyet yönünden hangi kriterin karşılanmadığının hüküm fıkrasında tek tek gösterilmemesi, başvuru yollarının tüketilmediği sonucunu ortadan kaldırmamaktadır.
C) Anayasa Mahkemesi içtihadı, Komisyon yolunun ‘gerekçeye’ bakılarak açılacağını kabul etmektedir:
Anayasa Mahkemesi; Veysi Ado (Genel Kurul Kararı, 27.4.2023, No:2022/100838, §47), Ahmet Kartalkuş (19.3.2024, No:2019/39635, §34, § 41), Abdulaziz Kaya ve diğerleri (20.03.2024, No:2020/12785, §8)kararlarında, başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik kararlarından sonra Tazminat Komisyonuna başvuru yolunun açık olduğunu duraksamaya yer vermeyecek biçimde kabul etmiştir.
Bu kararlarda, Komisyon yolunun açılması bakımından:
– Anayasa Mahkemesi kararında Komisyona açık bir atıf yapılması şart koşulmamış,
– Kabul edilemezlik gerekçesinin niteliği esas alınmıştır.
Dolayısıyla, Komisyonun mevcut olayda benimsediği yaklaşım, Anayasa Mahkemesinin yerleşik içtihadı ile de uyumlu değildir.
III. Komisyonun Yorumu 6384 sayılı Kanun’un Amacıyla Bağdaşmamaktadır
6384 sayılı Kanun ile kurulan Tazminat Komisyonu, bireylerin uzun yargılamalar nedeniyle uğradıkları hak ihlallerini etkili ve hızlı bir iç hukuk yolu ile gidermek amacıyla ihdas edilmiştir.
Komisyonun, Anayasa Mahkemesi kararını dar ve şekilci bir biçimde yorumlayarak başvuruyu reddetmesi;
– Kanunun amacını işlevsiz hale getirmekte,
– Makul sürede yargılanma hakkına ilişkin şikâyetimizi yargısal denetim alnının dışına itmektedir.
Bu yaklaşımın kabulü halinde, Geçici 3. maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan çok sayıda başvurunun fiilen karşılıksız kalacağı açıktır.
SONUÇ VE TALEP
Açıklanan nedenlerle;
i. Tazminat Komisyonu’nun 31.12.2025 tarih ve 2025/13867 sayılı ret kararının KALDIRILMASINA,
ii. 6384 sayılı Kanun’un 7/4. maddesi uyarınca işin esasına girilerek tazminat talebinin kabulüne,
iii. Hakkaniyete uygun bir tazminata hükmedilmesine,
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. …./…./ 2026
Tazminat Komisyonu Kararına İtiraz
Alanında yetkin Kayseri avukat kadrosu ve 15 yılı aşkın deneyimi ile Zülküf Arslan Hukuk Büromuz; ceza yargılamalarında savunma hakkını ve hak arama özgürlüğünü temin ederek taraflara avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.
Hukuk ve ceza davalarında gerekli başvuru veya itirazların zamanında ve usulüne uygun yapılması açısından alanında uzman avukatlardan hukuki yardım alınması faydalı olacaktır. Yargılama sırasında herhangi bir mağduriyete ve hak kaybına uğramamak için güncel mevzuat ve Yargıtay kararlarının takip edilmesi önem arz etmektedir.
Alanında yetkin Kayseri Avukat kadrosu ve 15 yılı aşkın deneyimi ile Zülküf Arslan Hukuk Büromuz, savunma hakkını ve hak arama özgürlüğünü temin ederek Anayasa Mahkemesi (AYM), Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Tazminat Komisyonuna başvuru sürecinde taraflara avukatlık ve hukuki danışmanlık desteği sunmaktadır. Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) başvuru sürecinde herhangi bir mağduriyete veya hak kaybına uğramamak için gerekli başvuruların zamanında ve usulüne uygun yapılması büyük önem arz etmektedir. Bu süreçte, alanında uzman bir avukattan hukuki yardım alınması faydalı olacaktır. Zülküf Arslan Hukuk Bürosu olarak; Yalçınkaya Kararı başta olmak üzere AİHM kararlarının Türkçe çevirilerini yapan Eski AİHM Hukukçusu Dr. Orhan Arslan koordinatörlüğünde müvekkillerimize Anayasa Mahkemesi ve AİHM başvurusunun yanı sıra emsal AYM ve AİHM Kararları çerçevesinde yeniden yargılama başvurusu hususunda da hukuki destek vermekteyiz.
Anayasa Mahkemesi (AYM), Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) veya Tazminat Komisyonuna başvuru yapmak ve süreci takip etmek için deneyimli bir avukat arıyorsanız 15 yılı aşkın deneyimi ile avukat kadromuzdan dava süreci, hukuki statünüz, haklarınız ile başvuru ücret ve masrafları konusunda ön bilgi alabilir; detaylı bilgi ve tüm sorularınız için bizimle iletişime geçebilir veya yüz yüze görüşmek için Zülküf Arslan Hukuk Büromuzu ziyaret edebilirsiniz.
